Ngoài thuốc lá, đâu là nguyên nhân chính gây UNG THƯ PHỔI cho NS Hán Văn Tình và ca sĩ Minh Thuận?

0
935

Chúng ta vẫn nghĩ chỉ có những người hút thuốc lá mới bị ung thư phổi, trên thực tế có những nghiên cứu đã chỉ ra rằng ai cũng có thể mắc bệnh ung thư phổi.

Trước thông tin NSƯT Hán Văn Tình qua đời trưa ngày 4/9 do mắc bệnh ung thư phổi, không ít người cảm thấy bàng hoàng, thương xót. Được biết, NSƯT Hán Văn Tình phát hiện ra bệnh ung thư phổi từ đầu năm 2015 sau khi nhập viện trong tình trạng tràn dịch màng phổi. Dù gia đình NS Hán Văn Tình đã tìm đủ mọi cách chữa trị từ đông y tới tây y nhưng do bệnh đã ở giai đoạn cuối, di căn lên não và vào xương nên người nghệ sĩ tài ba đã không thể qua khỏi.

Ngay sau đó, thông tin ca sĩ Minh Thuận đang nguy kịch, người đen thui cũng vì ung thư phổi khiến nhiều nghệ sĩ và người hâm mộ bàng hoàng xúc động vì một người rất tâm huyết với nghề, làm việc hết mình trong từng ca khúc lại lâm trọng bệnh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Một điều đáng lưu ý là trước đó NSƯT Hán Văn Tình cho biết ông không hề hút thuốc lá cũng không nghiện rượu bia, tuy nhiên vẫn mắc căn bệnh mà nhiều người vẫn cho rằng hút thuốc lá là nguyên nhân chính.

phoi-3-768x576
Trong thời gian gần đây, bệnh ung thư phổi đang có dấu hiệu gia tăng.

Thậm chí có những người trẻ tuổi hơn, thường xuyên luyện tập thể thao nhưng vẫn bị mắc chứng bệnh quái ác này. Theo tờ TheAtlantic, Emily Bennett Taylor – một cô gái người Mỹ đã tới khám bác sỹ sau khi xuất hiện triệu chứng ho quặn ruột, cô được chẩn đoán chỉ bị viêm phế quản xoàng. Khi trở lại phòng khám lần thứ hai, các bác sỹ thông báo Emily đã mắc bệnh hen suyễn.

Thế nhưng sau nhiều tháng điều trị, cơn ho của Emily vẫn không có dấu hiệu thuyên giảm, thậm chí còn trở nên tệ hơn. Cho đến khi những lá phổi đau tới mức không chịu được, Emily mới chết điếng khi biết mình đã mắc ung thư biểu mô tuyến – một dạng ung thư phổi không tế bào nhỏ, thường gặp nhất ở những phụ nữ trẻ không hút thuốc lá. Cho đến khi phát hiện, bệnh ung thư của Emily đã tiến tới giai đoạn IV, có nghĩa là các tế bào ác tính đã lan đến toàn bộ buồng phổi của cô.

Hay một trường hợp khác là Ingrid Nunez cũng mắc phải ung thư biểu mô tuyến giai đoạn IV. Cô gái này mới có 19 tuổi. Nunez chia sẻ lúc đầu mọi người đều tưởng cô mắc phải ung thư máu, vì ở tuổi của cô, rất ít người bị ung thư phổi ghé thăm. Nunez chia sẻ: “Lúc ấy tôi gần như trống rỗng. Sao chuyện này lại xảy ra với mình? Mình có bao giờ hút thuốc đâu?”

Đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?

Theo BS Tạ Chi Phương – nguyên Trưởng khoa Ung bướu (Bệnh viện Phổi Trung ương), hiện đang công tác tại Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt, người đã từng điều trị trực tiếp cho NSƯT Hán Văn Tình cho biết: “Đa số bệnh nhân mắc bệnh ung thư phổi đều ít nhiều liên quan đến thuốc lá, đó có thể là hút thuốc chủ động, có thể là hút thuốc thụ động hoặc thậm chí có người bỏ hút thuốc lá hàng chục năm vẫn có thể mắc ung thư phổi… Chỉ có một số ít những người mắc ung thư phổi là không liên quan đến thuốc lá, trong đó có ô nhiễm khói xe, phóng xạ, các bệnh liên quan đến phổi…”.

Số liệu thống kê cho thấy có khoảng 10-15% số trường hợp ung thư phổi rơi vào những người không hút thuốc, khoảng 20% số phụ nữ mắc ung thư phổi là những người không bao giờ hút thuốc.

Bên cạnh hút thuốc lá, còn có những nguyên nhân khác dẫn đến bệnh ung thư phổi.
Bên cạnh hút thuốc lá, còn có những nguyên nhân khác dẫn đến bệnh ung thư phổi.

Trong đó, việc tiếp xúc với khí radon trong nhà là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi ở những người không bao giờ hút thuốc. Ước tính 21.000 người chết mỗi năm tại Mỹ do bệnh ung thư phổi liên quan đến khí radon. Bên cạnh đó, làm việc trong môi trường tiếp xúc với các chất hóa học và các chất khác, đặc biệt là chất amiăng có thể chiếm 13-29% số trường hợp mắc ung thư phổi.

Yếu tố gen cũng nằm trong những nguyên nhân gây nên bệnh ung thư phổi. Theo một nghiên cứu của Mỹ, có nhóm những người trẻ tuổi, không hút thuốc nhưng vẫn mắc bệnh ung thư có chung một loại gen đột biến tên là EGFR và một nhóm những bệnh nhân khác có tế bào biến chứng ALK và ROS1.

BS Phương cũng cho biết thêm, ung thư phổi được chia làm hai loại là ung thư phổi không tế bào nhỏ và ung thư phổi tế bào nhỏ. Đối với ung thư phổi tế bào nhỏ, bệnh tiến triển rất nhanh, di căn sớm, tái phát nhanh, nhạy cảm với hóa chất.

“Có thể hình dung rằng, ung thư phổi tế bào nhỏ rất khó khăn trong việc điều trị, có thể nói nôm na là khi chặt được đầu nọ thì đầu kia nó đã phát triển rồi”, BS Phương chia sẻ.

Còn đối với ung thư phổi không tế bào nhỏ, bệnh tiến triển chậm hơn, đáp ứng được với hóa chất, loại ung thư này chiếm tỷ lệ khoảng 85 đến 87% tổng số ca.

Những dấu hiệu sớm phát hiện ung thư phổi

Các triệu chứng thường gặp là ho, chiếm khoảng 70% các trường hợp, khó thở, ho ra máu, viêm phổi tái diễn, đau ngực. Có thể kèm triệu chứng khan tiếng, do khối bướu xâm lấn trực tiếp hay do các hạch bạch huyết ở trung thất bị di căn và làm liệt dây thanh âm.

Khi bướu ở tại đỉnh phổi, hiện tượng xâm lấn thành ngực và mạng thần kinh cánh tay gây đau cánh tay và đau vai kèm dị cảm da. Nhóm triệu chứng này được gọi là hội chứng Pancoast. Khi ung thư ở đỉnh phổi đã gieo rắc và xâm lấn hệ thần kinh giao cảm, hội chứng Horner xuất hiện với triệu chứng sụp mi cùng bên tổn thương (sa mí mắt), đồng tử co lại, lõm mắt (mắt thụt vào trong hốc mắt) và không bài tiết mồ hôi ở phía mặt cùng bên tổn thương.

Sụt cân là một dấu hiệu thường thấy, nhưng nó thường kết hợp với các triệu chứng khác, cho nên nó không phải là triệu chứng đặc hiệu riêng cho ung thư phổi.

Cần chú ý những dấu hiệu để phát hiện bệnh sớm.
Cần chú ý những dấu hiệu để phát hiện bệnh sớm.

Những dấu hiệu tiền ung thư: những dấu hiệu tiền ung thư rõ rệt gặp ở khoảng 10% bệnh nhân ung thư phổi. Tổng trạng bệnh nhân suy giảm do yếu tố hoại tử bướu. Bệnh lý xương khớp phì đại do phổi có lẽ do thiếu oxy mạn tính, biểu hiện bởi hiện tượng ngón tay dùi trống. Ngón tay dùi trống gồm sự gia tăng kích thước cả bề ngang các móng của ngón tay lẫn bề mặt lồi của ngón tay nhìn nghiêng. Các hội chứng khác gồm có rối loạn đông máu, các biểu hiện của da, thần kinh, nội tiết, thận và hệ cơ.

Ba loại xét nghiệm được đề cập nhiều nhất là cho việc tầm soát là chụp Xquang phổi, xét nghiệm tìm tế bào ung thư từ chất đàm, chụp cắt lớp điện toán ngực (CT Scan)

Tuy nhiên việc tầm soát cũng chỉ nhắm vào các đối tượng có nguy cơ cao. Theo các hướng dẫn từ Hiệp hội ung thư Mỹ khuyến cáo nên CT Scan hàng năm cho các đối tượng như tuổi 55-74 tuổi, hút thuốc trên 30 gói thuốc/năm hoặc đang hút thuốc hay đã ngưng hút thuốc trong vòng 15 năm trở lại.

Bên cạnh những thuận lợi từ việc tầm soát và phát hiện sớm ung thư phổi như khả năng trị khỏi, giảm nguy cơ tử vong nhưng cũng có những bất lợi như:

+ Các nghiên cứu cho thấy những tổn thương bất thường khi phát hiện được cần phải có những bước để đánh giá tiếp theo, như các thầy thuốc sẽ dùng kim nhỏ chọc hút vào khối bướu hay đôi khi phải mổ để có được chẩn đoán chính xác, điều đó có thể gây ra tai biến không mong muốn trong khi phần lớn các bướu lại là lành tính.

+ Chụp Xquang làm tăng nguy cơ phơi nhiễm chất phóng xạ dẫn đến ung thư, đặc biệt là ung thư phổi, cuối cùng khi kéo dài thời gian theo dõi các tổn thương ở phổi sẽ gây nên tâm trạng lo lắng cho người bệnh.

Phòng ngừa ung thư phổi

Bỏ thuốc lá:

Độ tuổi bắt đầu hút thuốc, thời gian hút thuốc, số lượng điếu thuốc hút mỗi ngày, chủng loại thuốc lá… đều có mối liên quan chặt chẽ đến ung thư phổi. Hút thuốc lá là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến ung thư, bỏ thuốc lá có thể giảm rõ rệt tỷ lệ mắc ung thư phổi.

Tỷ lệ mắc ung thư phổi của người hút thuốc lá so với những người không hút cao hơn gấp 10 lần. Do đó việc cần nhấn mạnh đầu tiên để phòng tránh ung thư phổi là bỏ thuốc lá và cũng tránh xa những làn khói thuốc xung quanh.

Tập thể dục thường xuyên:

Cần dành thời gian để luyện tập thể dục thường xuyên.
Cần dành thời gian để luyện tập thể dục thường xuyên.

Các vận động thể lực kể cả các hoạt động đơn giản như làm vườn 2 lần 1 tuần có thể giúp bạn giảm nguy cơ mắc ung thư phổi.

Chế độ ăn giàu rau xanh và hoa quả:

Phòng tránh ung thư phổi nên bổ sung nhiều rau xanh, hoa quả tươi. Hãy ăn các loại rau đa dạng, nhiều màu sắc khác nhau như súp lơ, rau chân vịt, hành, táo, cà chua, cam… Những thực phẩm này không chỉ có thể phòng bệnh hiệu quả mà còn rất tốt cho những bệnh mạn tính như cao huyết áp, tiểu đường, bệnh tim mạch vành…

Tránh tiếp xúc với phóng xạ và kim loại nặng:

Đối với những công nhân làm việc trong môi trường rò rỉ hóa chất cũng phải áp dụng những biện pháp bảo hộ hiệu quả, tránh hoặc giảm tối thiểu việc tiếp xúc với những yếu tố độc hại gây ung thư.

Theo Đại Kỷ Nguyên

Nếu bạn thấy hay, chia sẻ ngay trên facebook nhé! →

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here